เครื่องมือนี้ใช้ทำอะไร. MVRV Z-Score เอามูลค่าตลาดของบิตคอยน์ลบด้วย Realized Cap คือต้นทุนเฉลี่ยที่เหรียญทุกเหรียญถูกย้ายครั้งสุดท้าย แล้วหารด้วยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลลัพธ์คือตัวเลขตัวเดียวที่บอกว่าตอนนี้ตลาดกำไรบนกระดาษมากผิดปกติแค่ไหนเมื่อเทียบกับทั้งประวัติศาสตร์ของมัน มันเป็นนาฬิการอบใหญ่ ไม่ใช่สัญญาณเข้าออกรายวัน
อ่านค่า Z ยังไงให้ตรงกับที่ประวัติศาสตร์บอก
ค่าเกิน 7 คือย่านร้อนจัด แต่ตามการคำนวณจากข้อมูลฟรีของ Coin Metrics มีแค่ยอดรอบ 2013 กับ 2017 ที่ขึ้นเกิน 7 ส่วนยอดเดือน พ.ย. 2021 อยู่ราว 3.5 และยอดเดือน ต.ค. 2025 ราว 2.5 ค่าต่ำกว่า 0.1 คือย่านก้นรอบ ปี 2015, ธันวาคม 2018, มีนาคม 2020 และ พฤศจิกายน 2022 ล้วนแตะโซนนี้ Z จึงจับก้นได้น่าเชื่อถือกว่าจับยอด ระหว่าง 0.5 ถึง 2 คือช่วงที่ตลาดไม่ได้แพงไม่ได้ถูก ซึ่งเป็นสภาพปกติของเวลาส่วนใหญ่ ที่ควรจำคือโซนกลางไม่ได้มีไว้ให้ตีความ มันแค่บอกว่ายังไม่มีอะไรสุดขั้ว
ข้อจำกัดที่คนไทยควรรู้ก่อนใครคือมันเป็นตัวเลขของบิตคอยน์ตัวเดียว ไม่ได้ครอบคลุมเหรียญที่ลิสต์อยู่บนกระดานไทย ถ้าพอร์ตคุณหนักไปทางเหรียญกลางเหรียญเล็ก Z-Score จะเงียบสนิทตอนที่พอร์ตคุณเจ็บที่สุด อีกเรื่องคือมันเดินช้ามาก คนที่ได้ประโยชน์จริงคือสายทยอยซื้อทุกเดือนตามรอบเงินเดือน ไม่ใช่คนที่เปิดดูทุกเช้า เปิดดูเดือนละครั้งก็พอ ดูบ่อยกว่านั้นก็ไม่มีอะไรเปลี่ยน
เทียบยอดรอบที่ผ่านมาเพื่อให้เห็นสเกล (คำนวณจาก Coin Metrics) 17 ธันวาคม 2017 บิตคอยน์ราว 19,250 ดอลลาร์ (ราคาอ้างอิงรายวัน) Z ราว 8.9 (สูงสุดของเดือนนั้นราว 10.1) 14 เมษายน 2021 ราว 62,900 ดอลลาร์ Z ราว 5.3 ส่วนยอดที่สองของรอบนั้นวันที่ 9 พฤศจิกายน 2021 ราคาราว 67,100 ดอลลาร์ แต่ Z ลงมาเหลือราว 3.5 และช่วงจุดสูงสุด 126,199 ดอลลาร์เมื่อ 6 ตุลาคม 2025 Z อยู่ราว 2.5 สิ่งที่ตัวเลขชุดนี้บอกคือยอดรอบใหม่ ๆ เกิดที่ Z ต่ำลงเรื่อย ๆ เพราะฐานทุนของตลาดโตขึ้น อย่ายึดเลข 7 เป็นเส้นตายเพียงอย่างเดียว และถึงเข้าโซนร้อนแล้วราคาก็อาจยังไม่กลับหัวทันที มันคือเทอร์โมมิเตอร์ ไม่ใช่นาฬิกาปลุก
หาตัวเลขสามตัวมาจากไหน
มูลค่าตลาดดูฟรีได้จากหน้า BTC ของ CoinGecko หรือ CoinMarketCap ส่วน Realized Cap คำนวณได้จากข้อมูลฟรีของ Coin Metrics (market cap หารด้วย MVRV) ตัวที่ยากที่สุดคือส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ซึ่งต้องคำนวณจากอนุกรมมูลค่าตลาดย้อนหลังทั้งหมดเอง ถ้าจะใช้จริงจังให้เปิดกราฟ MVRV Z-Score ของผู้ให้บริการข้อมูลที่คุณใช้อ่านค่าเอา (บางเจ้าคิดเงิน) หน้านี้มีไว้ให้เข้าใจว่าเลขมันประกอบขึ้นมาจากอะไร ไม่ใช่ให้มาแทนกราฟรายวัน
| ตัวเลขที่ต้องกรอก | ดูจากที่ไหน | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| มูลค่าตลาด | หน้า BTC ของ CoinGecko หรือ CoinMarketCap | ฟรีและเรียลไทม์ ไม่ค่อยมีปัญหา |
| Realized Cap | Glassnode ชั้นฟรี หรือ Coinmetrics | อัปเดตช้ากว่าราคาหลายชั่วโมง |
| ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน | คำนวณจากอนุกรมมูลค่าตลาดเอง | ถ้าประมาณเอา ค่า Z จะเพี้ยนทั้งก้อน |
ลองใส่ Realized Cap ให้คลาดจากของจริงสัก 10% แล้วดูว่า Z ขยับไปกี่หน่วย ถ้ามันขยับข้ามโซน แปลว่าการตัดสินใจของคุณกำลังตั้งอยู่บนตัวเลขที่เดามา ไม่ใช่ตัวเลขที่วัดมา
สมมติฐานที่ตัวเลขนี้แบกไว้
ข้อแรก มันถูกออกแบบมาสำหรับบิตคอยน์เท่านั้น จะเอาไปใช้กับ ETH หรือเหรียญอื่นต้องตั้งเกณฑ์ใหม่ทั้งชุด ข้อสอง มันเชื่อว่าเกณฑ์เก่ายังใช้ได้ ซึ่งในยุคที่ ETF และงบดุลบริษัทเข้ามาถือยาว โครงสร้างผู้ถืออาจเปลี่ยนจนโซนเดิมเลื่อน ตัวเลขยอดรอบที่ลดลงทุกรอบก็เป็นหลักฐานว่ามันเลื่อนไปแล้วจริง ๆ ข้อสาม รอบของมันยาว 12 ถึง 36 เดือน ใครเอาไปหาจังหวะเข้าออกในกรอบ 7 ถึง 30 วันจะได้แต่ความหงุดหงิด และข้อสุดท้ายที่พูดกันน้อย คือ Realized Cap อัปเดตช้ากว่าราคาหลายชั่วโมง ตอนตลาดเหวี่ยงแรง ค่า Z ที่คุณเห็นคือภาพของเมื่อวาน
การให้บริการของ Binance และผลิตภัณฑ์แต่ละแบบขึ้นอยู่กับพื้นที่ CoinView อาจได้รับค่าตอบแทน affiliate และหน้านี้ไม่ใช่เว็บไซต์ทางการของ Binance
เอาค่า Z ไปแปลงเป็นขนาดไม้
กล่องด้านบนคำนวณ Z ให้แล้ว โดยดึงมูลค่าตลาดสดจาก CoinGecko ส่วน Realized Cap กับส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานต้องกรอกค่าล่าสุดเอง (ค่าตั้งต้นเป็นแค่ตัวอย่าง) และคุณกรอกทับได้ทั้งสามช่อง แต่ตัวเลขที่ได้เป็นแค่ตำแหน่งในรอบ ไม่ใช่คำสั่งซื้อขาย พอ Z ขึ้นไปอยู่โซนร้อน สิ่งที่เปลี่ยนไม่ใช่ทิศทางที่คุณเทรด แต่คือเปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงต่อไม้ที่ควรถูกหั่นลง และแผนทยอยขายที่ควรเริ่มเดิน ถ้าอ่าน Z แล้วไม่มีตัวเลขไหนในพอร์ตขยับเลย แปลว่าคุณแค่เปิดดูเฉย ๆ อยากได้ตัวเลขขนาดไม้จริงให้ไปต่อที่ เครื่องคำนวณขนาดไม้
หมายเหตุความเสี่ยง. สินทรัพย์คริปโตมีความผันผวนสูงและไม่เหมาะกับทุกคน เนื้อหานี้เป็นบทวิเคราะห์เชิงบรรณาธิการ ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน
