คำถามหลัก. 5 สิงหาคม 2024 BTC บน Binance ดิ่งจากราคาเปิด $58,161 ไปแตะ $49,000 ภายในราว 7 ชั่วโมง (−15.8%) ก่อนจะปิดวันที่ $54,018 (−7.1%) สาเหตุหลักคือ Japan carry trade unwinding บทความนี้วิเคราะห์สาเหตุ ผลกระทบในตลาดไทย และบทเรียน
บริบทไทย: ราคา BTC/THB บน Bitkub ลงไปพร้อมตลาดโลกในวันเดียวกัน และจุดต่ำสุดของวันตรงกับช่วง 13:00–14:00 น. ตามเวลาไทย คือกลางวันของวันจันทร์ที่คนส่วนใหญ่กำลังทำงาน ไม่ใช่กลางดึก
1. ลำดับเหตุการณ์ 4-5 สิงหาคม 2024
31 กรกฎาคม 2024 Bank of Japan ขึ้นดอกเบี้ยจากกรอบ 0–0.1% เป็น 0.25% · 1–2 สิงหาคม ตัวเลข ISM ภาคการผลิตและรายงานการจ้างงานของสหรัฐฯ ออกมาอ่อนกว่าคาด · 5 สิงหาคม Nikkei 225 ลง −12.4% ในวันเดียว ตลาดพากันเทียบกับ Black Monday ปี 1987 และเงินเยนแข็งค่าขึ้นแรงเมื่อเทียบกับดอลลาร์ · ฝั่ง BTC เปิดวันที่ $58,161 (00:00 UTC หรือ 07:00 น. เวลาไทย) หลุด $56,000 ตั้งแต่ชั่วโมงแรกที่ตลาดโตเกียวเปิด แล้วแตะจุดต่ำสุด $49,000 ในช่วง 06:00–07:00 UTC หลังตลาดหุ้นญี่ปุ่นปิด จากนั้นเด้งแรงหลังตลาดหุ้นสหรัฐฯ เปิด
2. Japan carry trade คืออะไรและทำไมเกี่ยวกับ BTC
นักลงทุนระดับโลก borrow JPY ดอกเบี้ยต่ำ (0.10%) แล้วเอาไป invest ใน asset ดอกสูง รวม risk asset เช่น tech stocks และ crypto เมื่อ JPY แข็งขึ้น (ดอกเบี้ยขึ้น) ต้นทุน carry เพิ่ม นักลงทุนต้องขาย risk asset เพื่อจ่ายคืน BTC ถูกขายเป็นส่วนหนึ่งของ deleveraging นี้
| indicator | ก่อน crash (ปิดล่าสุด) | 5 ส.ค. (วัน crash) | เปลี่ยน |
|---|---|---|---|
| BTC price (Binance) | $58,161 (ปิด 4 ส.ค.) | $49,000 (low) · ปิด $54,018 | −15.8% ถึง low · ปิด −7.1% |
| Nikkei 225 | 35,909 (ปิด 2 ส.ค.) | 31,458 | −12.4% |
| BTC 7d RV | ~30–35% (ปลาย ก.ค.) | ~80% (5–6 ส.ค.) | ราว 2.5 เท่า |
| Liquidation ทั้งตลาด futures | — | เกิน $1B ใน 24 ชม. (CoinDesk) | — |
3. Liquidation cascade บน Binance Futures
ตามรายงานของ CoinDesk ในวันนั้น ยอด liquidation ของ futures คริปโตทั้งตลาดใน 24 ชั่วโมงเกิน 1 พันล้านดอลลาร์ และราว 87% ของเทรดเดอร์ที่โดน liquidate ถือฝั่ง long (นับตามจำนวนคน ไม่ใช่มูลค่า) รายงานสาธารณะไม่ได้แยกยอดตาม exchange หรือตามระดับ leverage · ลองคิดเองแบบคร่าว ๆ: เปิด long ที่ราคาเปิด $58,161 ใช้สูตร liq ≈ entry × (1 − 1/L + MMR) และ MMR 0.5% — 25x จุด liquidate ราว $56,125 โดนตั้งแต่ชั่วโมงแรก · 10x ราว $52,635 โดนระหว่างทางลงไป $49,000 · 5x ราว $46,820 รอด แต่ขาดทุนลอยตัวราว 79% · long ที่ใช้ leverage 7x ขึ้นไปจากราคาเปิดไม่รอดจุดต่ำสุดของวัน
4. ผลกระทบในตลาดไทย
ราคา BTC/THB บนกระดานไทยอย่าง Bitkub ถูก arbitrage ให้เดินตามราคาโลก จึงลงไปพร้อมกันในวันนั้น · คนที่ถือแค่ spot บนกระดานไทยไม่โดน liquidate แต่ถ้าไปเปิด futures หรือใช้ leverage ที่อื่น ก็เจอเกณฑ์เดียวกับตัวเลขในข้อ 3 · จุดต่ำสุดเกิดช่วงบ่ายวันจันทร์ตามเวลาไทย คนที่รอข่าวภาษาไทยตอนเย็นมักรู้เรื่องหลังราคาเด้งไปแล้ว
5. Volatility response: 7d RV จากราว 30% เป็นราว 80%
คำนวณจากราคาปิดรายวันของ Binance (annualized) BTC 7d Realized Volatility ช่วงปลายเดือนกรกฎาคมอยู่ราว 30–35% แล้วพุ่งเป็นราว 80% ในวันที่ 5–6 สิงหาคม และขึ้นไปราว 115% ในวันที่ 8 สิงหาคม ·นี่คือบทเรียนคลาสสิกว่า volatility ต่ำคือการบีบอัด ไม่ใช่ความปลอดภัย
เปิด Binance Spot BTCUSDT 1d K-line ตั้งช่วง 2024-07-25 ถึง 2024-08-15 จะเห็นแท่งวันที่ 5 สิงหาคมปิด −7.1% แต่มีไส้ล่างยาวลงไปถึง $49,000 (−15.8% จากราคาเปิด) · สลับเป็นกราฟ 1 ชั่วโมงจะเห็นว่าจุดต่ำสุดอยู่ช่วง 06:00–07:00 UTC · เปิด TradingView Nikkei 225 ในช่วงเดียวกันมาเทียบ จะเห็นว่าสองตลาดลงพร้อมกัน · อ่านรายงาน CoinDesk ของวันนั้นประกอบ (ลิงก์อยู่ในแหล่งข้อมูลด้านล่าง) · ใช้เวลา 30 นาทีจะเข้าใจกลไก carry trade ที่หลายคนพูดถึงแต่ไม่ได้เห็นด้วยตา
6. 3 บทเรียนสำหรับนักเทรดไทย
1. ห้ามใช้ leverage สูงในช่วง RV ต่ำ เพราะ regime change รุนแรงเกิดจากที่นั่น 2. ตลาดคริปโตเชื่อมโยงกับ macro มากกว่าที่หลายคนคิด JPY, USD, S&P 500 ส่งผลต่อ BTC โดยตรง 3. การ stop loss ในช่วง flash crash อาจไม่ทำงาน เพราะ slippage รุนแรง ขนาด position ต้องเล็กพอที่จะรับ -20% ในวันเดียว
แหล่งข้อมูล
- ราคา BTC: แท่งเทียนรายวันและราย 1 ชั่วโมงของ Binance spot BTCUSDT ช่วงกรกฎาคม 2024 ถึง 5 สิงหาคม 2024 (ข้อมูลตลาดสาธารณะของ Binance) · 7d RV และจุด liquidate คำนวณเองจากข้อมูลชุดนี้ตามสูตรในข้อ 3
- Liquidation: CoinDesk, 2024-08-05: Crypto Futures Record $1B in Liquidations as Bitcoin Nosedives, Ether Slumps Most Since 2021 (เผยแพร่ช่วงเช้าตามเวลายุโรป ตัวเลขครอบคลุม 24 ชั่วโมงก่อนหน้า)
- Nikkei 225: VOA, 2024-08-05: Japan stocks plunge, leading global market sell-off
ขั้นตอนถัดไป
สินทรัพย์คริปโตมีความผันผวนสูงและไม่เหมาะกับทุกคน เนื้อหานี้เป็นบทวิเคราะห์เชิงบรรณาธิการ ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน
